Alisa Martynova | COSMOGONIE

Na wystawie COSMOGONIE Alisa Martynova prezentuje swój interdyscyplinarny projekt fotograficzny ANIMA badający zmieniającą się relację między człowiekiem, maszyną i obrazem w epoce sztucznej inteligencji. Projekt czerpie inspirację z idei przedstawionych przez Donnę J. Haraway w jej przełomowym tekście A Cyborg Manifesto. W tej perspektywie cyborg staje się metaforą hybrydycznej tożsamości – płynnej, nieustannie zmieniającej się i kształtowanej przez relacje między technologią a ludzką wyobraźnią.

Projekt opiera się na koncepcji animizmu, czyli przypisywania ducha przedmiotom nieożywionym. W ANIMA inteligentne maszyny są mniej autonomicznymi umysłami, a bardziej zwierciadłami – powierzchniami odbijającymi, w których ludzkie słowa, działania i marzenia ulegają nieustannej rekonfiguracji. Dzięki programowi AI opracowanemu specjalnie na potrzeby tego projektu we współpracy z naukowcem, artystce udało się uzyskać dostęp do przestrzeni, która zazwyczaj pozostaje ukryta: przestrzeni, w której maszyna „śni” o obrazach, które wcześniej widziała i którymi została „nakarmiona”.

Przez kilka lat artystka budowała archiwum fotograficzne przeznaczone dla tego projektu. Zamiast pozostać statyczną dokumentacją, obrazy te są reinterpretowane przez sztuczną inteligencję i stają się częścią nowego procesu współtworzenia między człowiekiem a maszyną. 

Wcześniej odrzucone fotografie zostają ożywione i przekształcone w oniryczne kompozycje wizualne – duchy obrazów, które są nieustannie rekonstruowane i przetwarzane. W tym sensie przeszłość nie jest czymś stałym, lecz jest stale recomponowana, istniejąc jednocześnie przed i po momencie powstania.

Wystawa zorganizowana w ramach projektu „ANIMA”, wspieranego przez program Strategia Fotografia 2025, promowanego przez Dyrekcję Generalną ds. Współczesnej Twórczości Ministerstwa Kultury.

__________

» OSOBA ARTYSTYCZNA «

Alisa Martynova (ur. 1994) jest nagradzaną fotografką dokumentalną mieszkającą we Florencji we Włoszech. Po studiach z zakresu filologii obcej ukończyła w 2019 roku profesjonalny program fotograficzny w Fondazione Studio Marangoni.

W 2025 roku znalazła się w gronie 222 wschodzących artystów, w których warto inwestować według magazynu „Exibart”. Otrzymała również grant Strategia Fotografia od Dyrekcji Generalnej ds. Współczesnej Twórczości włoskiego Ministerstwa Kultury na kontynuację swojego projektu „ANIMA” w Ars Electronica oraz FACT Liverpool. Projekt „ANIMA” został także wyróżniony nagrodą Beyond Future Art Prize 2025 w Hongkongu.

Jej prace były prezentowane na międzynarodowych wystawach, m.in. podczas Fotografia Europea, Cortona On The Move, La Gacilly Photography Festival, w Leica Galleries (Mediolan, Rzym, Florencja, Bolonia) oraz na Helsinki Photography Festival. Jej prace publikowano m.in. w Internazionale, D Repubblica, Leica Fotografie International, Fisheye Magazine oraz 20er Magazine.